Een terugstroombeveiliging is een voorziening in een drinkwaterinstallatie die voorkomt dat vervuild water terugstroomt naar het drinkwaternet. Het apparaat werkt als een eenrichtingsventiel: drinkwater mag erdoorheen, maar water dat al in de installatie zit, kan nooit terug de hoofdleiding in. Dit is belangrijk voor zowel woningen als bedrijfspanden. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over terugstroombeveiliging, zodat je precies weet wat je nodig hebt en waarom.
Hoe werkt een terugstroombeveiliging precies?
Een terugstroombeveiliging werkt door de druk in de waterleiding te bewaken. Zolang de waterdruk vanuit het net hoger is dan de druk in je installatie, stroomt water normaal door. Zodra de druk daalt of omkeert, sluit de beveiliging automatisch af en blokkeert terugstroom van mogelijk vervuild water.
Dit drukverschil kan ontstaan door een breuk in de hoofdleiding, onderhoudswerkzaamheden aan het waternet of een plotselinge drukverlaging. Zonder beveiliging kan water dat al in contact is geweest met chemicaliën, sproeiinstallaties of sanitair terugstromen naar het openbare drinkwaternet. De beveiliging voorkomt dit door mechanisch of via een luchtonderbreking de verbinding te verbreken.
Welke typen terugstroombeveiliging bestaan er?
Er zijn meerdere typen terugstroombeveiliging, elk geschikt voor een andere situatie en risicoklasse. De keuze hangt af van het gebruik van de installatie en het risico op verontreiniging.
- Terugslagklep (EA): De eenvoudigste vorm. Geschikt voor laag risico, zoals een gewone kraan in een kantoor.
- Controleerbare terugslagklep (EB): Heeft een testpunt en biedt iets meer zekerheid dan een standaard terugslagklep.
- Reduceerventiel met terugslagklep (EC): Combineert drukregeling met terugstroombeveiliging.
- Beluchter of luchtonderbreker (CA/CB): Breekt de verbinding fysiek door lucht toe te laten. Wordt veel gebruikt bij sproeiinstallaties en wasmachines in commerciële omgevingen.
- Systemscheider (BA/CA): Biedt hoge bescherming bij verhoogd risico, zoals bij gebruik van chemicaliën of in horecaomgevingen met professionele apparatuur.
De Nederlandse norm NEN 1006 beschrijft welk type beveiliging bij welke risicosituatie hoort. Een installateur bepaalt op basis van deze norm welke klasse van toepassing is op jouw situatie.
Is een terugstroombeveiliging verplicht in een bedrijfspand?
Ja, voor bedrijfspanden geldt in de meeste gevallen een wettelijke verplichting om terugstroombeveiliging toe te passen. NEN 1006 is de leidende norm voor drinkwaterinstallaties in Nederland en schrijft voor dat installaties moeten worden beschermd tegen terugstroming, afhankelijk van het risico.
Voor horecabedrijven, winkels met sproeiinstallaties, sportaccommodaties en andere commerciële panden geldt doorgaans een verhoogd risico. Waterbedrijven controleren hier actief op, en bij nieuwbouw of verbouw is een goedgekeurde terugstroombeveiliging een voorwaarde voor aansluiting op het net. Ontbreekt de beveiliging, dan kan de waterleverancier de aansluiting weigeren of beëindigen.
Wat zijn de risico’s als een terugstroombeveiliging ontbreekt of defect is?
Als een terugstroombeveiliging ontbreekt of niet meer goed functioneert, bestaat het risico dat vervuild water het drinkwaternet bereikt. Dit kan leiden tot bacteriële besmetting, chemische verontreiniging of verspreiding van schadelijke stoffen via meerdere aansluitingen in de omgeving.
Voor een bedrijfspand zijn de gevolgen concreet en ernstig:
- Gezondheidsrisico’s voor medewerkers, klanten of gasten die het water gebruiken
- Aansprakelijkheid als aantoonbaar is dat de installatie niet voldeed aan de norm
- Mogelijke sluiting door de gemeente of het waterbedrijf bij een ernstig incident
- Reputatieschade, met name in de horeca en retail waar hygiëne zwaar weegt
Een defecte beveiliging geeft vaak geen zichtbaar signaal. Daardoor zijn regelmatige controles belangrijk: je merkt een probleem pas als het te laat is.
Hoe vaak moet een terugstroombeveiliging worden gecontroleerd?
Een terugstroombeveiliging moet minimaal eens per jaar worden gecontroleerd door een erkend installateur. Voor installaties met een hoger risicoprofiel, zoals systemen met chemicaliën of sprinklerinstallaties, is een hogere controlefrequentie aan te raden.
Tijdens een inspectie controleert de installateur of het apparaat nog mechanisch goed werkt, of de afdichting intact is en of het juiste type beveiliging nog passend is bij het huidige gebruik van de installatie. Verandert het gebruik van je bedrijfspand, dan kan een andere risicoklasse van toepassing worden en is een herkeuring verstandig. Leg inspecties altijd schriftelijk vast, zodat je bij een controle door het waterbedrijf kunt aantonen dat je installatie up-to-date is.
Wie mag een terugstroombeveiliging installeren of vervangen?
Een terugstroombeveiliging mag alleen worden geïnstalleerd of vervangen door een erkend installateur die is gecertificeerd voor drinkwaterinstallaties. Dit valt onder het vakgebied loodgieterswerk en is gebonden aan de eisen uit NEN 1006 en de Drinkwaterwet.
Het zelf plaatsen van een terugstroombeveiliging is niet toegestaan in een bedrijfsmatige situatie. De installateur is verantwoordelijk voor de juiste selectie van het type beveiliging, de correcte montage en de aansluiting conform de geldende normen. Na installatie hoort een opleverdocument beschikbaar te zijn, zodat je kunt aantonen dat de installatie aan de eisen voldoet.
Hoe wij helpen met terugstroombeveiliging in jouw drinkwaterinstallatie
Bij Verhoeven Installaties verzorgen we het volledige traject rondom terugstroombeveiliging als onderdeel van ons loodgieterswerk- en sanitairpakket. We beoordelen welk type beveiliging past bij jouw installatie en risicoklasse, plaatsen de juiste voorziening conform NEN 1006 en leveren de bijbehorende documentatie op. Zo weet je zeker dat jouw drinkwaterinstallatie voldoet aan de wettelijke eisen.
We denken ook vooruit. Verandert jouw bedrijfspand van functie of breid je uit? Dan kijken we direct mee of de huidige beveiliging nog passend is. Wil je weten of jouw installatie in orde is of heb je een storing? Neem contact met ons op en we helpen je snel verder.