Legionellapreventie is in Nederland verplicht voor alle gebouwen waar water wordt opgeslagen of verwarmd en waar derden gebruik van maken, zoals hotels, horecagelegenheden, sportfaciliteiten en kantoorpanden met douches. De verplichting geldt zodra er een risico bestaat op de vorming en verspreiding van legionellabacteriën. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over legionellapreventie voor bedrijfspanden.
Voor welke gebouwen geldt een legionellapreventieverplichting?
De legionellapreventieverplichting geldt voor alle collectieve waterinstallaties waar mensen waternevel kunnen inademen, zoals douches, whirlpools en koeltorens. Concreet gaat het om gebouwen met een collectieve watervoorziening die toegankelijk zijn voor derden: hotels, restaurants, sportscholen, ziekenhuizen, zorginstellingen en kantoorpanden met sanitaire voorzieningen voor medewerkers of bezoekers.
Voor woningen en kleine bedrijfspanden zonder collectieve waterinstallatie geldt de verplichting in de meeste gevallen niet. Twijfel je of jouw pand onder de regelgeving valt? De Drinkwaterwet en het bijbehorende Drinkwaterbesluit vormen de wettelijke basis. Daarin staat beschreven welke eigenaren en beheerders van gebouwen verplicht zijn maatregelen te treffen.
Wat houdt een wettelijk verplichte risicoanalyse legionella in?
Een wettelijk verplichte risicoanalyse legionella is een systematische beoordeling van de waterinstallatie in een gebouw, gericht op het identificeren van omstandigheden die de groei van legionellabacteriën bevorderen. Denk aan stilstaand water, temperaturen tussen 25 en 50 graden Celsius en leidingen met weinig doorstroming.
Tijdens de risicoanalyse brengt een gecertificeerde specialist de volledige waterinstallatie in kaart. Daarbij wordt gekeken naar:
- De opbouw en staat van het leidingnetwerk
- Temperatuurzones in de installatie
- Dode leidingdelen en weinig gebruikte aftappunten
- Aanwezigheid van risicoapparatuur zoals koeltorens of vernevelaars
Op basis van de analyse volgt een beheersplan met concrete maatregelen om het risico te beheersen. Zonder een goedgekeurde risicoanalyse voldoe je niet aan de wettelijke eisen.
Hoe vaak moet een legionellabeheersplan worden bijgewerkt?
Een legionellabeheersplan moet minimaal eens per vijf jaar worden herzien, of eerder als er wijzigingen plaatsvinden in de waterinstallatie of het gebruik van het gebouw. Denk aan een verbouwing, een nieuwe functie van het pand of een aanpassing van het leidingnetwerk.
Naast de periodieke herziening van het plan zijn er ook terugkerende beheersmaatregelen die je regelmatig moet uitvoeren. Dat zijn onder andere:
- Periodieke temperatuurmetingen aan warm- en koudwaterinstallaties
- Doorspoelen van weinig gebruikte leidingen en aftappunten
- Watermonsternames en laboratoriumanalyses
- Registratie van alle uitgevoerde maatregelen in een logboek
Het bijhouden van een goed logboek is niet alleen verstandig, maar ook wettelijk verplicht. Zo kun je bij een inspectie aantonen dat je de beheersmaatregelen daadwerkelijk hebt uitgevoerd.
Wat zijn de gevolgen van niet voldoen aan legionellaregels?
Als je niet voldoet aan de legionellaregels, riskeer je een bestuurlijke boete, een last onder dwangsom of zelfs sluiting van je bedrijf door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Bovendien ben je als eigenaar of beheerder aansprakelijk als een bezoeker of medewerker ziek wordt door een legionellabesmetting in jouw pand.
De financiële en reputatieschade bij een daadwerkelijke uitbraak is aanzienlijk. Legionella kan leiden tot veteranenziekte, een ernstige longontsteking die in sommige gevallen dodelijk is. De kans op een uitbraak is reëel als preventieve maatregelen ontbreken, en de gevolgen voor je bedrijf zijn dan ook niet te onderschatten.
Wie is verantwoordelijk voor legionellapreventie in een bedrijfspand?
De eigenaar of beheerder van een bedrijfspand is eindverantwoordelijk voor legionellapreventie. Dit geldt ook als je het pand huurt: in dat geval ligt de verantwoordelijkheid bij de partij die de waterinstallatie beheert, wat afhankelijk is van de afspraken in het huurcontract.
In de praktijk betekent dit dat jij als ondernemer of pandeigenaar moet zorgen dat er een actuele risicoanalyse is, een beheersplan beschikbaar is en dat de beheersmaatregelen aantoonbaar worden uitgevoerd. Je mag deze taken uitbesteden aan een gecertificeerd installatiebedrijf, maar de eindverantwoordelijkheid blijft bij jou als eigenaar of beheerder liggen.
Hoe helpt een installatiebedrijf bij legionellapreventie?
Een installatiebedrijf helpt bij legionellapreventie door de waterinstallatie te inspecteren, risicovolle situaties te signaleren en technische maatregelen te treffen die de groei van legionella voorkomen. Denk aan het aanpassen van leidingwerk, het instellen van de juiste watertemperaturen en het verwijderen van dode leidingdelen.
Bij Verhoeven Installaties pakken we dit integraal aan als onderdeel van ons loodgieterswerk en sanitair. We brengen de waterinstallatie in jouw bedrijfspand in kaart, signaleren risicofactoren en voeren de benodigde aanpassingen vakkundig uit. Zo zorg je dat je installatietechnisch voldoet aan de wettelijke eisen, zonder dat je er zelf diep in hoeft te duiken. Wil je weten wat we voor jouw pand kunnen doen? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de beste aanpak.