Hoe werkt een terugstroombeveiliging?

Fleur van Maanen ·
Terugstroombeveiligingsklep op koperen leidingen in commerciële installatieruimte met waterdrukmeters op de achtergrond.

Een terugstroombeveiliging is een technisch systeem dat voorkomt dat water vanuit een installatie terugstroomt naar het drinkwaternet. Dit beschermt de kwaliteit van het drinkwater en voorkomt besmetting van de openbare waterleiding. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over terugstroombeveiliging, zodat je precies weet wat het is, wanneer het verplicht is en hoe je het laat installeren.

Waarvoor dient een terugstroombeveiliging precies?

Een terugstroombeveiliging dient om te voorkomen dat verontreinigd water vanuit een afnamepunt terugstroomt naar het drinkwaternet. Zonder deze beveiliging kan een plotselinge drukval in de waterleiding ervoor zorgen dat water met bacteriën, chemicaliën of andere verontreinigingen terugzuigt richting de openbare drinkwatervoorziening.

In de praktijk gaat het om een klep of een combinatie van kleppen die water slechts in één richting doorlaten. Zodra de waterdruk aan de afnamekant hoger wordt dan aan de toevoerkant, sluit de beveiliging automatisch. Dit klinkt technisch, maar de werking is simpel: de klep houdt de verbinding tussen jouw installatie en het drinkwaternet strikt gescheiden zodra dat nodig is.

Voor bedrijfspanden is dit extra relevant. In een restaurant, winkel of kantoor zijn er vaak meerdere aansluitingen en installaties die tegelijkertijd gebruikmaken van het leidingwater. Hoe complexer de installatie, hoe groter het risico op terugstroming zonder de juiste beveiliging.

Hoe voorkomt een terugstroombeveiliging gevaarlijke situaties?

Een terugstroombeveiliging voorkomt gevaarlijke situaties door een fysieke barrière te vormen tussen jouw waterinstallatie en het drinkwaternet. Wanneer de druk in het leidingnet tijdelijk wegvalt, zorgt de beveiliging ervoor dat water niet terugzuigt. Dit beschermt zowel de volksgezondheid als de veiligheid van jouw eigen pand.

Terugstroming kan op twee manieren plaatsvinden:

  • Terugzuiging: een onderdruk in het leidingnet zuigt water terug vanuit jouw installatie.
  • Terugdruk: een hogere druk in jouw installatie duwt water terug richting het net, bijvoorbeeld door een pomp of verhoogde temperatuur.

Een goed geïnstalleerde terugstroombeveiliging neutraliseert beide risico’s. De keuze voor het juiste type beveiliging hangt af van het risico dat jouw installatie met zich meebrengt. Een eenvoudige terugkeerklep volstaat voor laagrisicoinstallaties, terwijl een EA-combinatieapparaat of een BA-systeem nodig is bij hogere risico’s.

Wanneer is een terugstroombeveiliging verplicht?

Een terugstroombeveiliging is verplicht zodra er een risico bestaat dat water uit jouw installatie het drinkwaternet kan bereiken. Dit is vastgelegd in de NEN 1006, de Nederlandse norm voor drinkwaterinstallaties. Waterbedrijven en gemeenten handhaven deze norm actief, zeker bij bedrijfspanden.

In de praktijk geldt de verplichting voor vrijwel alle niet-huishoudelijke aansluitingen. Denk aan:

  • Horecagelegenheden met professionele keukenapparatuur
  • Winkels met sprinklerinstallaties of koelsystemen
  • Kantoren met een centrale warmwaterinstallatie
  • Gebouwen met een eigen pompinstallatie

Ook bij verbouwingen of uitbreidingen van bestaande installaties schrijft de norm voor dat je de terugstroombeveiliging controleert en indien nodig aanpast. Het is verstandig om dit altijd te laten beoordelen door een erkend installateur, zodat je zeker weet dat je voldoet aan de geldende eisen.

Wat is het verschil tussen een terugstroombeveiliging en teruglevering?

Een terugstroombeveiliging en teruglevering zijn twee totaal verschillende begrippen. Terugstroombeveiliging heeft betrekking op waterinstallaties en beschermt het drinkwaternet tegen verontreiniging. Teruglevering is een term uit de energiewereld en verwijst naar het terugleveren van zelf opgewekte elektriciteit aan het stroomnet, bijvoorbeeld via zonnepanelen.

De verwarring ontstaat doordat beide termen het woord “terug” bevatten en allebei te maken hebben met netbescherming. Maar de overeenkomst stopt daar. Bij terugstroombeveiliging gaat het om waterveiligheid, bij teruglevering om energiebeheer. Als ondernemer is het nuttig om dit onderscheid te kennen, zodat je bij vragen over jouw installaties altijd het juiste gesprek voert met de juiste specialist.

Welke apparatuur heeft een terugstroombeveiliging nodig?

Welke apparatuur je nodig hebt voor een terugstroombeveiliging hangt af van de risicoklasse van jouw waterinstallatie. De NEN 1006 onderscheidt verschillende risiconiveaus, en per niveau schrijft de norm een specifiek type beveiligingsapparaat voor.

De meest voorkomende typen zijn:

  • Type AA (luchtonderbreking): de eenvoudigste vorm, geschikt voor laagrisicoinstallaties zoals een gewone kraan boven een vrij uitstromend punt.
  • Type CA (terugkeerklep): een enkelvoudige klep die terugzuiging tegenhoudt bij matig risico.
  • Type BA (reduceerdrukventiel): een combinatieapparaat met een drukreduceerzone, geschikt voor hogere risico’s zoals installaties met chemicaliën of warmtedragers.
  • Type EA (controleerbaar terugstroomapparaat): gebruikt bij installaties met een hoog risico op terugdruk, zoals professionele keukeninstallaties.

De keuze voor het juiste apparaat maak je niet op gevoel. Een erkend installateur beoordeelt jouw specifieke situatie en adviseert welk type past bij de installatie in jouw bedrijfspand.

Hoe laat je een terugstroombeveiliging installeren in een bedrijfspand?

Een terugstroombeveiliging laat je installeren door een erkend installateur die werkt volgens de NEN 1006. De installateur beoordeelt eerst welk risico jouw installatie met zich meebrengt, selecteert het juiste type apparaat en plaatst dit op de juiste positie in de waterleiding, doorgaans direct na de hoofdaansluiting.

Het installatieproces verloopt globaal in deze stappen:

  1. Inspectie: de installateur brengt jouw waterinstallatie in kaart en bepaalt de risicoklasse.
  2. Advies: op basis van de risicoklasse volgt een advies over het juiste type terugstroombeveiliging.
  3. Installatie: het apparaat wordt geplaatst en aangesloten, met zo min mogelijk overlast voor jouw bedrijfsvoering.
  4. Controle en documentatie: na installatie test de installateur de werking en legt dit vast, zodat je voldoet aan de documentatieplicht.

Vergeet ook het periodieke onderhoud niet. Een terugstroombeveiliging moet regelmatig worden gecontroleerd en getest om zeker te weten dat het apparaat nog goed functioneert. Veel bedrijfspanden regelen dit via een serviceovereenkomst.

Hoe wij helpen met terugstroombeveiliging en loodgieterswerk

Bij Verhoeven Installaties combineren we loodgieterswerk en installatiekennis in één pakket. We beoordelen jouw waterinstallatie, adviseren het juiste type terugstroombeveiliging en installeren dit vakkundig in jouw bedrijfspand. Of het nu gaat om een nieuwe installatie, een verbouwing of een periodieke controle: we regelen het van begin tot eind, zodat jij je kunt richten op je bedrijf.

Wil je weten of jouw pand voldoet aan de geldende eisen, of wil je een terugstroombeveiliging laten installeren? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de beste oplossing voor jouw situatie.

Gerelateerde artikelen