Een installatieplan voor sanitaire installaties maak je door de benodigde voorzieningen, leidingtrajecten, aansluitpunten en capaciteit systematisch in kaart te brengen. Je begint met een overzicht van de gebruikersbehoefte, werkt dat uit naar een technisch ontwerp en legt alles vast in tekeningen en berekeningen die de uitvoering sturen. Voor bedrijfspanden gelden daarbij specifieke eisen op het gebied van veiligheid, hygiëne en capaciteit. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het opstellen van een installatieplan voor sanitair.
Wat zit er in een installatieplan voor sanitair?
Een installatieplan voor sanitair bevat een overzicht van alle leidingen, aansluitpunten, sanitaire toestellen en technische specificaties die nodig zijn voor de installatie. Het plan beschrijft waar water wordt aangevoerd en afgevoerd, hoe de drukverdeling werkt en welke materialen worden gebruikt. Zo weet iedereen die bij het project betrokken is precies wat er moet gebeuren.
Concreet bestaat een volledig installatieplan uit de volgende onderdelen:
- Leidingschema’s: overzicht van alle aan- en afvoerleidingen, inclusief diameters en materiaalsoorten
- Plattegronden: situatietekeningen met de exacte locaties van sanitaire punten zoals toiletten, wastafels en douches
- Capaciteitsberekeningen: berekeningen van waterdruk, doorstroming en warmwaterproductie
- Aansluitdetails: specificaties van aansluitingen op het riool, het drinkwaternet en eventueel het warmwatersysteem
- Materiaallijst: overzicht van alle benodigde onderdelen, armaturen en apparaten
Een goed uitgewerkt plan voorkomt verrassingen tijdens de uitvoering en maakt het werk voor alle betrokken partijen inzichtelijk en controleerbaar.
Welke eisen gelden voor sanitaire installaties in bedrijfspanden?
Sanitaire installaties in bedrijfspanden moeten voldoen aan het Bouwbesluit (nu: het Besluit bouwwerken leefomgeving), de NEN 1006 voor drinkwaterinstallaties en de NEN-EN 12056 voor afvoerinstallaties. Daarnaast gelden hygiëne-eisen vanuit de Arbowet, die bepaalt hoeveel sanitaire voorzieningen een werkgever minimaal moet bieden aan medewerkers.
De Arbowet schrijft voor dat je per aantal werknemers een minimumaantal toiletten beschikbaar stelt. Voor horeca en retail komen daar ook eisen vanuit de HACCP-richtlijnen bij, zoals aparte handwasvoorzieningen in ruimten waar met voedsel wordt gewerkt. Legionellapreventie is een ander aandachtspunt: stilstaand warm water in leidingen vormt een risico, en de regelgeving vereist dat je dit actief beheert via een risicoanalyse en beheersplan.
Het is verstandig om bij het opstellen van het installatieplan direct te controleren welke vergunningen nodig zijn. In veel gevallen volstaat een melding, maar bij grotere aanpassingen aan het leidingnet of bij nieuwbouw is een omgevingsvergunning vereist.
Hoe bepaal je de capaciteit van een sanitaire installatie?
De capaciteit van een sanitaire installatie bepaal je op basis van het verwachte gelijktijdige gebruik, het aantal aansluitpunten en de benodigde waterdruk op elk tappunt. Hiervoor gebruik je de belastingseenheden en gelijktijdigheidsfactoren uit de NEN 1006, die per type gebouw en gebruik specifieke waarden voorschrijven.
In de praktijk betekent dit dat je eerst het aantal en het type sanitaire toestellen inventariseert. Een toilet, een wastafel en een douche hebben elk een andere belasting op het leidingnet. Vervolgens reken je uit hoeveel toestellen tegelijk in gebruik kunnen zijn, en dimensioneer je de leidingen en de warmwaterinstallatie daarop.
Voor bedrijfspanden met wisselende bezetting, zoals winkels of horecagelegenheden, is het belangrijk om piekbelasting mee te nemen in de berekening. Een te krap gedimensioneerd systeem leidt tot drukval en klachten, terwijl een te ruim systeem onnodig hoge materiaalkosten met zich meebrengt. Een goede balans vind je door de berekening te baseren op realistische gebruiksscenario’s die passen bij jouw specifieke situatie.
Wat is het verschil tussen een schetsontwerp en een uitvoeringsplan?
Een schetsontwerp geeft de globale opzet van de sanitaire installatie weer: waar komen de voorzieningen, hoe lopen de hoofdleidingen en wat zijn de ruimtelijke uitgangspunten. Een uitvoeringsplan is de gedetailleerde technische uitwerking die de aannemer of installateur nodig heeft om de werkzaamheden daadwerkelijk uit te voeren.
Schetsontwerp: de basis
Het schetsontwerp gebruik je in de vroege fase van een project, bijvoorbeeld bij een verbouwing of nieuwbouw. Het helpt je om de haalbaarheid te beoordelen, de kosten te ramen en keuzes te maken over de indeling. Op dit niveau zijn de tekeningen nog niet maatgevend en ontbreken detailspecificaties.
Uitvoeringsplan: de technische uitwerking
Het uitvoeringsplan bevat alle informatie die nodig is voor de daadwerkelijke installatie: maatvoering, leidingdiameters, materiaalsoorten, aansluitdetails en werkvolgorde. Dit plan vormt de basis voor de inkoop van materialen, de planning van het werk en de eindcontrole na oplevering. Zonder een goed uitvoeringsplan loop je het risico op fouten, meerwerk en vertraging.
Wanneer heb je een installateur nodig voor het installatieplan?
Je hebt een installateur nodig voor het installatieplan zodra de installatie verder gaat dan eenvoudige vervanging van een toestel. Bij nieuwbouw, verbouwing, uitbreiding van het aantal sanitaire punten of wijzigingen in het leidingnet is professionele betrokkenheid vanaf het begin belangrijk voor een correct en veilig resultaat.
Een installateur brengt technische kennis mee die je nodig hebt voor de capaciteitsberekeningen, de materiaalkeuze en de toetsing aan de geldende normen. Bovendien is loodgieterswerk aan drinkwaterinstallaties in bedrijfspanden wettelijk voorbehouden aan gecertificeerde bedrijven die voldoen aan de eisen van de drinkwaterwetgeving. Werk je met een niet-gecertificeerde partij, dan riskeer je dat de installatie niet wordt goedgekeurd bij inspectie.
Schakel een installateur ook in als je twijfelt over de staat van bestaande leidingen. Oudere installaties in bedrijfspanden bevatten soms loden leidingen of andere materialen die niet meer voldoen aan de huidige normen en vervangen moeten worden.
Hoe verloopt de uitvoering na het installatieplan?
Na het goedkeuren van het installatieplan start de uitvoering met de voorbereiding: materialen worden besteld, de planning wordt vastgesteld en de werkzaamheden worden afgestemd met andere betrokken partijen zoals de bouwkundige aannemer of de elektrotechnisch installateur. Vervolgens voert de installateur het werk uit volgens het uitvoeringsplan.
De uitvoering verloopt doorgaans in deze stappen:
- Ruwbouwfase: leidingen worden weggewerkt in vloeren, wanden of het plafond, inclusief de aansluitingen op het hoofd- en afvoernetwerk
- Afbouwfase: sanitaire toestellen worden geplaatst en aangesloten op de vooraf aangebrachte aansluitpunten
- Testen en inregelen: het systeem wordt doorgespoeld, getest op druk en dichtheid en ingeregeld op de juiste waterdruk en temperatuur
- Oplevering: de installateur controleert het werk aan de hand van het uitvoeringsplan en levert op met de benodigde documentatie
Na oplevering ontvang je as-builtdocumentatie: tekeningen die de werkelijk uitgevoerde situatie weergeven. Die zijn onmisbaar bij toekomstig onderhoud, storingen of uitbreidingen van de installatie.
Hoe wij helpen met jouw sanitaire installatie
Wij verzorgen het volledige traject van sanitaire installaties voor bedrijfspanden in de retail, leisure en hospitality: van het eerste schetsontwerp tot en met de oplevering en het onderhoud. Ons team stelt het installatieplan op, voert de berekeningen uit, regelt de benodigde documentatie en coördineert de uitvoering. Zo hoef jij je niet bezig te houden met technische details en ben je zeker van een installatie die voldoet aan alle geldende normen.
Als totaalinstallateur combineren wij ons loodgieterswerk en sanitair met elektrotechniek en klimaatinstallaties, zodat alle werkzaamheden in één hand zijn. Dat scheelt afstemming, voorkomt vertraging en geeft jou één aanspreekpunt voor het hele project. Wil je weten wat wij voor jouw pand kunnen betekenen? Neem dan contact met ons op en we denken graag met je mee.