Een drinkwaterinstallatie veilig houden bij langdurige leegstand doe je door stilstaand water actief te voorkomen. Spoel leidingen regelmatig door, verwijder dode leidingdelen en zorg dat de watertemperatuur buiten de gevarenzone blijft. Dit geldt voor elk bedrijfspand dat tijdelijk niet in gebruik is, ongeacht de grootte of het type installatie. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over waterinstallaties en leegstand.
Wat gebeurt er met drinkwater bij langdurige leegstand?
Bij langdurige leegstand staat water stil in de leidingen. Stilstaand water verliest zijn kwaliteit snel: chloor verdampt, bacteriën kunnen zich vermenigvuldigen en sediment hoopt zich op. Hoe langer het water stilstaat, hoe groter het risico op verontreiniging en hoe slechter de waterkwaliteit bij hergebruik.
Daarnaast veranderen de temperaturen in leidingen zonder actief gebruik. In de zomer warmt stilstaand water op tot boven de 25 graden Celsius, in de winter kan het juist bevriezen in slecht geïsoleerde leidingdelen. Beide situaties beschadigen de installatie of vormen een gezondheidsrisico voor de toekomstige gebruikers van het pand.
Leidingen die langere tijd niet worden gebruikt, kunnen ook corroderen van binnenuit, afhankelijk van het leidingmateriaal. Dit is een extra reden om een leegstaand pand niet zonder plan achter te laten als het gaat om de waterinstallatie.
Hoe groot is het legionellarisico in een leegstaand bedrijfspand?
Het legionellarisico in een leegstaand bedrijfspand is aanzienlijk groter dan in een pand dat dagelijks in gebruik is. De legionellabacterie groeit het snelst in stilstaand water tussen 25 en 50 graden Celsius. Precies die omstandigheden ontstaan in leidingen die weken of maanden niet worden doorgespoeld.
Legionella verspreidt zich via fijne waterdruppels, zoals de nevel van een douchekop of kraan. Wanneer een pand na leegstand weer in gebruik wordt genomen zonder de installatie te controleren, kunnen medewerkers, bezoekers of bewoners worden blootgesteld aan besmette waterdruppels. Dit kan leiden tot veteranenziekte, een ernstige vorm van longontsteking.
Bedrijfspanden met douches, fonteinen, koelinstallaties met water of lange leidingtrajecten lopen extra risico. Hoe complexer de installatie en hoe langer de leegstand, hoe belangrijker een gerichte aanpak is voordat het pand opnieuw in gebruik gaat.
Welke maatregelen voorkomen stilstaand water in leidingen?
Stilstaand water in leidingen voorkom je door een actief doorspoelschema bij te houden. Spoel alle tappunten minimaal één keer per week gedurende twee minuten door, inclusief douchekoppen, kranen en toiletten. Dit vervangt het stilstaande water door vers leidingwater en verlaagt het risico op bacteriegroei sterk.
Naast regelmatig doorspoelen zijn dit de belangrijkste maatregelen bij leegstand:
- Verwijder of sluit dode leidingdelen af waaruit nooit water wordt getapt, want die vormen een broedplaats voor bacteriën.
- Stel de boiler of warmwaterinstallatie in op minimaal 60 graden Celsius om legionellagroei te remmen.
- Laat koud water zo koud mogelijk blijven, bij voorkeur onder de 20 graden, door leidingen niet te laten opwarmen door de omgeving.
- Verwijder douchekoppen en tappuntfilters of reinig ze regelmatig, want sediment en kalkaanslag zijn ideale groeiplaatsen voor bacteriën.
- Documenteer elk doorspoelmoment zodat je achteraf kunt aantonen dat de installatie is onderhouden.
Een doorspoelschema opstellen kost weinig tijd maar voorkomt grote problemen bij heringebruikname. Laat dit bij voorkeur uitvoeren door iemand die het pand regelmatig bezoekt en de locaties van alle tappunten kent.
Wanneer is professionele inspectie van de waterinstallatie verplicht?
Professionele inspectie van de waterinstallatie is verplicht wanneer een pand valt onder de Drinkwaterwet en de bijbehorende Regeling legionellapreventie in drinkwater. Dit geldt voor panden met een verhoogd risico, zoals hotels, sportaccommodaties, zorginstellingen en grote kantoorgebouwen met meerdere tappunten. Voor deze panden is een legionella-risicoanalyse en een beheersplan wettelijk verplicht.
Voor kleinere bedrijfspanden geldt geen wettelijke verplichting tot een formele risicoanalyse, maar dat betekent niet dat er geen zorgplicht is. Als eigenaar of beheerder van een pand ben je verantwoordelijk voor de veiligheid van de waterinstallatie. Een professionele inspectie is sterk aan te raden na een leegstand van meer dan vier weken.
In de praktijk is een inspectie ook verstandig bij:
- Leegstand van meer dan een maand, ongeacht de pandomvang
- Twijfel over de staat van leidingen of de watertemperatuur
- Verbouwingen waarbij leidingwerk is gewijzigd
- Onbekende installatieleeftijd of ontbrekende documentatie
Hoe zet je een drinkwaterinstallatie veilig weer in gebruik na leegstand?
Een drinkwaterinstallatie veilig weer in gebruik nemen na leegstand vraagt om een gestructureerde aanpak. Begin altijd met een grondige doorspoeling van alle leidingen en tappunten, gevolgd door een temperatuurcontrole van zowel warm als koud water. Pas daarna is de installatie veilig voor dagelijks gebruik.
Volg deze stappen bij heringebruikname:
- Inspecteer de installatie visueel op lekkages, corrosie of beschadigingen aan leidingen en aansluitingen.
- Controleer de instellingen van de boiler en stel de temperatuur in op minimaal 60 graden Celsius voordat je warm water tapt.
- Spoel alle tappunten grondig door, te beginnen bij het dichtstbijzijnde punt en eindigend bij het verste punt van de installatie.
- Reinig of vervang douchekoppen en filters die tijdens de leegstand zijn blijven zitten.
- Meet de watertemperatuur aan het tappunt: koud water moet binnen twee minuten onder de 20 graden komen, warm water boven de 55 graden.
- Laat bij twijfel een watermonster nemen door een gecertificeerd laboratorium om legionellabesmetting uit te sluiten.
Na een leegstand van meer dan drie maanden is het verstandig om een installateur in te schakelen voor de heringebruikname. Die kan de hele installatie beoordelen en eventuele problemen oplossen voordat het pand weer in gebruik gaat.
Hoe wij helpen met de veiligheid van je waterinstallatie
Bij Verhoeven Installaties verzorgen we het volledige loodgieterswerk en sanitair voor bedrijfspanden in de retail, leisure en hospitality. Of het nu gaat om een doorspoelschema opstellen, een installatie inspecteren na leegstand of een complete waterinstallatie veilig weer in gebruik nemen: we denken mee en pakken het praktisch aan. Geen technisch jargon, maar duidelijke afspraken en vakkundig werk.
We helpen je ook bij het opstellen van een legionellabeheersplan of het doorvoeren van aanpassingen aan de leidinginstallatie, zodat je pand voldoet aan de geldende eisen. Wil je weten wat we voor jouw situatie kunnen betekenen? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de beste aanpak.